(Ảnh minh họa: AFP)
Các khu vực ghi nhận kỷ lục nhiệt độ bị phá vỡ nhiều nhất là Trung Á, khu vực Sahel và Bắc Âu. Trên phạm vi toàn cầu, 12 tháng gần nhất được đánh giá là giai đoạn nóng thứ 2 từng được ghi nhận, chỉ sau các năm 2024 và 2023.
Dữ liệu sơ bộ cho thấy mức nhiệt trung bình toàn cầu - bao gồm cả đất liền và đại dương - chưa đạt kỷ lục tuyệt đối, song con số trung bình này che lấp thực tế rằng nhiều khu vực đã trải qua những mức nhiệt cao chưa từng có. Do nhiều quốc gia nghèo không công bố đầy đủ dữ liệu khí hậu, hãng AFP đã tiến hành phân tích độc lập dựa trên các mô hình khí hậu Copernicus, dữ liệu từ khoảng 20 vệ tinh và mạng lưới trạm khí tượng toàn cầu, với chuỗi số liệu theo giờ từ năm 1970.
Kết quả cho thấy, trong năm 2025 đã có khoảng 120 kỷ lục nhiệt độ theo tháng bị phá vỡ tại hơn 70 quốc gia. Tại Trung Á, toàn bộ các quốc gia trong khu vực đều ghi nhận năm nóng nhất từ trước tới nay. Tajikistan - quốc gia không giáp biển với địa hình đồi núi - chịu mức nhiệt bất thường cao nhất thế giới, vượt hơn 3 độ C so với trung bình mùa giai đoạn 1981 - 2010. Nhiều nước lân cận như Kazakhstan, Iran và Uzbekistan cũng ghi nhận nhiệt độ cao hơn trung bình từ 2 - 3 độ C.
Hành khách chờ tàu ở thành phố New York, Mỹ (Ảnh: Bloomberg/Getty Images)
Khu vực Sahel - dải bán khô hạn kéo dài từ Senegal đến Sudan - cùng Tây Phi cũng chứng kiến nhiệt độ tăng mạnh. Các quốc gia như Mali, Niger, Nigeria, Burkina Faso và Chad ghi nhận mức tăng từ 0,7 - 1,5 độ C so với trung bình mùa. Theo các nhà khoa học thuộc mạng lưới World Weather Attribution, các hiện tượng nắng nóng cực đoan hiện có khả năng xảy ra cao gấp gần 10 lần so với năm 2015, do tác động của biến đổi khí hậu do con người gây ra.
Tại châu Âu, khoảng 10 quốc gia đang ở ngưỡng hoặc tiến sát việc phá vỡ kỷ lục nhiệt độ năm, chủ yếu do mùa hè đặc biệt khắc nghiệt. Thụy Sĩ và nhiều nước Balkan ghi nhận nhiệt độ mùa hè cao hơn trung bình 2 - 3 độ C. Tây và Nam Âu, bao gồm Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Anh, trải qua mùa hè nóng nhất lịch sử, làm bùng phát nhiều vụ cháy rừng lớn và gây khủng hoảng nguồn nước tại Anh do mùa xuân khô hạn nhất trong hơn một thế kỷ.
Trong khi đó, Bắc Âu tránh được đợt nắng nóng gay gắt cuối tháng 6 nhưng lại trải qua mùa thu ấm bất thường. Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan và Iceland được dự báo sẽ ghi nhận 1 trong 2 năm nóng nhất từng được ghi nhận.
Xu hướng phá vỡ kỷ lục nhiệt độ liên tiếp tại nhiều khu vực cho thấy biến đổi khí hậu đang diễn biến nhanh và phức tạp hơn dự báo, đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với an ninh lương thực, nguồn nước và ổn định xã hội trên toàn cầu.
